Doğanın kalbi Karacadağ: Yazın göçerlere, kışın kayak tutkunlarına ev sahipliği yapıyor

Mustafa Barış DURAK - Karacadağ, Şanlıurfa ve çevresindeki yaşam kültüründe önemli bir yere sahiptir. Sadece doğasıyla değil, tarihsel ve kültürel mirasıyla da bölge halkının vazgeçilmezi olan Karacadağ, yaz mevsiminde göçerlere, kışın ise kayakseverlere ev sahipliği yapmaktadır. Bölgenin eski tarihi evleri, camileri ve sokaklarında kullanılan dayanıklı bazalt taşının ana kaynağı olan Karacadağ, aynı zamanda içme suyu, et, yün, peynir, süt, tereyağı gibi hayvansal ürünler, ünlü Karacadağ pirinci ve kendine özgü kenger bitkisi ile Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ne hayat vermektedir.

Karacadağ’ın zengin doğal kaynakları yalnızca tarım ve hayvancılık için değil, aynı zamanda biyolojik çeşitlilik açısından da büyük bir öneme sahiptir. Aynı zamanda he yıl yaklaşık 1 milyon lale soğanı (Ters Lale) üretiminin de yapıldığı Karacadağ ve eteklerinde araştırmalara göre, burada şu ana kadar tespit edilen yaklaşık 2 bin farklı endemik bitki türü bulunmaktadır. Bu bitki örtüsü, bölgenin ekosistemine katkıda bulunurken, aynı zamanda Diyarbakır, Mardin gibi komşu illere de çeşitli doğal kaynaklar sunar. Sönmüş bir volkanik dağ olan Karacadağ, Şanlıurfa platosu ile Diyarbakır havzasını kuzey-güney yönünde ayıran coğrafi bir sınır teşkil eder. Siverek ilçesine 60 kilometre uzaklıkta yer alan dağ, yerel halkın günlük yaşamında büyük bir rol oynamaktadır.

Her yıl, bölgenin birçok ilinden gelen arıcılar, Karacadağ’ın zirvesindeki alanlarda arı kovanlarını kurarak, zengin bitki örtüsünden faydalanan arılarını burada besler. Arıcılık, Karacadağ'ın sağladığı kaynaklardan yalnızca biridir. Özellikle ilkbahar mevsiminin başlamasıyla birlikte, geçimini hayvancılıkla sağlayan göçerler, Karacadağ’ın bereketli meralarına akın ederler. Göçerler, yaz aylarının sıcaklarından korunmak amacıyla kurdukları kıl çadırlarında konaklar ve hayvanlarını, doğal beslenme imkânı sunan bu verimli topraklarda otlatırlar. Karacadağ’ın doğal meraları, suni yem gereksinimi olmadan hayvanların beslenmesine olanak tanır.

300 küçükbaş hayvanlarıyla Karacadağ’ın zirvesine geldiklerini belirten 5 çocuk annesi Bahar Akhanım, Karacadağ’ı yaklaşık dokuz ay boyunca kullanarak hayvanlarından elde ettikleri süt, peynir, yoğurt gibi ürünlerle aile geçimini sağladıklarını belirterek’’ yüksek olması ve hayvanlarımızı otlatmak için her yıl İlkbahar Mevsiminin sonlarına doğru buraya geliyoruz. Ekim ayının ortalarına doğru ise havaların soğumasıyla birlikte dağdan iniyoruz. Göçer olmanın birçok sıkıntısı var fakat bizim en büyük sorunumuz elektrik ve su sorunu, su ihtiyacımızı Su kuyularından karşılıyoruz ama en büyük sorunumuz elektrik sorunu’ ’dedi.

Her mevsim bölgenin gözdesi olan Karacadağ, hem geçmişten gelen kültürel mirası hem de doğaya sunduğu katkılarıyla Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde vazgeçilmez bir konuma sahiptir.